Kök Sistemiyle Koruma
Bitkilendirilmiş Toprak İç Dolgu (Kök sistemiyle koruma) Kanallar, göletler ve yarıklarda erozyonun önlenmesi için geleneksel yöntem olarak çim ve benzeri bitkiler ile köklenme sağlanarak yüzeylerin korunması doğal ve ekonomik çözüm olarak öne çıkar. Fakat bitkilendirme ile yüzey koruması akışın uzun süreli olarak devam etmesi durumunda riskler oluşturabilir. Akış hızının fazla olması nedeniyle zemin parçacıkları kök bölgesinden ayrılarak yarıklar oluşturabilir ve toprak kaybı nedeniyle şev korumasız kalabilir.
Hücresel Kuşatmanın Faydaları
- İçleri toprak dolu KT hücrelerinin çeper duvarları, yüzey üzerinde kontrol bendi görevi yapar. Suyun hücre duvarlarından yüzeye sürekli yönlendirilmesi ile akışın olduğu noktalarda toprağın kaybedilerek su yollarının oluşması engellenir.
- Önceden belirlenmiş derinlikle toprak ile oluşacak bitkisel yapı KT HDS hücreleri içerisinde korunur. Bitki kökleri hücrelerin altında bulunan örgüsüz geotekstilin altındaki yüzeye nüfuz ederek sistemin daha da güçlenmesine ve hat boyunca malzemenin yüzeye komple sabitlenmesini sağlar.
- Çeperleri delikli HDS hücreler kullanıldığı takdirde, bitki kökleri bu deliklerden de geçerek hücrelere tam olarak bağlanır. Bu da kök sisteminin daha da güçlenerek toprağa ve hücrelere tutunmasını sağlar.
- KT HDS ile kaplanmış yüzeyde kuşatma etkisi ve bitki köklerinin tutunması koruma yapısının kayma dayanımı ve izin verilen akış süresini arttırır.
Tasarım İlkeleri
- Bitkisel yapı ile güçlendirilmiş toprak dolgulu KT HDS hücre sistemleri, sürekli olmayan, orta derecede yoğunlukta ve göreceli olarak kısa (24 saatten az) süreli akış sistemlerinde önemli başarı sağlar. Akış hızları (6m/sn- 20ft/sn) ‘ye ulaşan durumlarda eğer yüzeyde bitkilendirme doğru olarak sağlanmış ise sistem kısa süreli akışlara karşı rahatlıkla dayanabilir.
- Doğada çözünebilir tohumlu erozyon matlarının kullanılması, hücre yüzeyindeki toprağın ve yeşillenme için gerekli tohumların kaybedilmesini engeller. Ayrıca hızlı yeşillenmeyi sağlayarak sistemin kısa zamanda güvenliğini arttırır. İklim ve proje koşullarına uygun tohumlar kullanılarak üretilmiş, kendinden tohumlu erozyon matları tercih edilmelidir.
- Güvenli bir çözüm için, çeper duvarları delikli hücreler altına hafif(150-200g/m2), iğneleme tekniğiyle üretilmiş, örgüsüz geotekstiller kullanılmalıdır. Kullanılacak geotekstil kaplama sisteminin altında kontrolsüz akışın nüfuz etmesini engelleyecek özelliklerde olmalıdır. Geotekstilin fiziksel ve mekanik özellikleri proje koşullarına göre belirlenmelidir.
Hücre Boyutu Seçimi
Bitkisel yüzey ile kaplanacak Hücresel Dolgu uygulamalarında eğer kanal şev eğimleri 26° altında ise genellikle 75mm yada 100mm olan hücreler tercih edilmektedir. Eğer şev eğimleri bu değerin üzerinde ise yüksekliği 100mm-200mm olan hücrelerin kullanılması önerilmektedir.
Uygulama
- Hücreler aşırı şekilde doldurulmamalıdır. Hafif bir sıkıştırma ile hücreler tam olarak dolu hale getirilmelidir. Hücre içlerindeki toprağın aşırı derecede sıkıştırılması yeşillenmeyi geciktirebilir.
- Kendinden tohumlu erozyon matının uygulaması hücrelerin toprak ile doldurulmasının hemen ardından yapılmalıdır.
Avantajlar
- Eğimli alanlarda mükemmel koruma
- Toprağı kendi içerisinde tutabilme özelliği
- Proje koşullarına göre farklı yükseklik ve hücre ölçülerde özel üretim imkanı
- Hafif malzeme, ekonomik nakliye
- İçine toprak, çakıl vb. malzeme doldurabilme imkanı
- Mukavemetli yapısı ile zeminderde güçlendirme yapma imkanı
- Sahada uzun süre depolama imkanı
- Neredeyse sonsuz ömür